Yandex DataLens’da dashbord: ma’lumot ulash va birinchi grafiklar

Yandex DataLens ma’lumotlarni vizuallashtirish va tahlil qilish xizmati. U brauzerda ishlaydi, shuning uchun operatsion tizim muhim emas: Windows, Mac yoki planshetdan ham foydalanish mumkin. Shuningdek, DataLens’ning ochiq kodli versiyasi ham mavjud — uni o‘z serveringizga o‘rnatish mumkin.

Asosiy tushunchalar

DataLens’da ish to‘rt qatlamdan iborat:

1. Ulanish — ma’lumot manbasiga kirish sozlamalari
2. Dataset — ulanishdan olingan jadval yoki jadvallar, maydonlar, hisoblangan ko‘rsatkichlar
3. Grafik — datasetga asoslangan vizualizatsiya
4. Dashbord — grafiklar, selektorlar va matnlar joylashgan sahifa

Bu ajratish muhim: bitta dataset ko‘p grafikka asos bo‘ladi, ko‘rsatkich formulasi esa bir joyda o‘zgartiriladi.

Qaysi manbalarni ulash mumkin

• Ma’lumotlar bazalari: ClickHouse, PostgreSQL, MySQL va boshqalar
• Fayllar: CSV va Excel jadvallar
• Google Sheets jadvallari
• Yandex xizmatlari: Metrika, AppMetrica
• Boshqa tizimlar — mavjud konnektorlar ro‘yxatini hujjatlardan tekshiring

Ma’lumotlar bazasini ulashda DataLens uchun alohida, faqat o‘qish huquqiga ega foydalanuvchi yarating. Bazaga tashqaridan kirishga ruxsat berishda xavfsizlik sozlamalarini IT mutaxassisi bilan kelishing.

Dataset tayyorlash

Datasetda maydonlar turi to‘g‘ri belgilansin: sana, raqam, satr. Hisoblangan maydonlar — masalan, konversiya yoki o‘rtacha chek — formula bilan qo‘shiladi. Bir nechta jadvalni bog‘lash mumkin, lekin murakkab birlashtirishlarni ko‘pincha ma’lumotlar bazasi tomonida, tayyor ko‘rinish (view) sifatida qilish tezroq ishlaydi.

Grafiklar

Grafiklar vizual muharrirda yig‘iladi: maydonlarni o‘qlar, ranglar, filtrlar bo‘limlariga sudrab qo‘yish. Murakkab hollar uchun SQL so‘rovi asosida grafik yaratish ham mumkin. Grafik turlari: chiziqli, ustunli, doira, jadval, xarita, ko‘rsatkich va boshqalar.

Dashbord yig‘ish

1. Yuqoriga asosiy ko‘rsatkichlarni qo‘ying
2. Selektorlar qo‘shing: davr, filial, kanal — ular dashborddagi grafiklarga bog‘lanadi
3. Dinamika va taqsimot grafiklarini mantiqiy guruhlarga ajrating
4. Matnli bloklar bilan izohlar va bo‘lim sarlavhalari yozing
5. Ko‘p bo‘lim bo‘lsa, varaqlardan foydalaning

Kirish huquqlari

Dashbord, grafik va datasetlar uchun huquqlar alohida beriladi. Rahbarlar dashbordni ko‘radi, tahlilchilar datasetni tahrirlaydi. Ma’lumotlarni filial bo‘yicha cheklash kerak bo‘lsa, buni dataset darajasida sozlash imkoniyatlarini o‘rganing.

Boshlovchilar xatolari

• Har bir grafik uchun alohida dataset — keyin bitta formulani o‘nta joyda o‘zgartirishga to‘g‘ri keladi
• Juda katta jadvalni to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulash va har bir filtrda sekin javob
• Selektorlar ba’zi grafiklarga ulanmagan va foydalanuvchi chalg‘iydi
• Dashbordda haddan tashqari ko‘p grafik

Ish jarayoniga kiritish

Dashbord faqat yaratilgani uchun ishlatilmaydi. Haftalik yig‘ilishda uni ekranda ochib, muhokamani shu raqamlar asosida olib boring. Ko‘rsatkichlar ma’nosini dashbordning o‘zida qisqa izoh bilan tushuntiring.