Power BI’da o‘lchovlar: ko‘rsatkichlarni xatosiz hisoblash

Power BI hisobotidagi deyarli har bir raqam — savdo summasi, o‘rtacha chek, o‘sish foizi — o‘lchov (measure) bilan hisoblanadi. O‘lchovlar DAX tilida yoziladi va foydalanuvchi tanlagan filtrlarga qarab har safar qayta hisoblanadi.

O‘lchov va hisoblangan ustun

Hisoblangan ustun jadvalning har bir qatori uchun bir marta hisoblanadi va modelda saqlanadi. Masalan, «narx × miqdor» har bir sotuv qatori uchun.

O‘lchov esa saqlanmaydi: u faqat hisobot so‘raganda, joriy filtrlar uchun hisoblanadi. Masalan, «tanlangan filial va oy bo‘yicha jami savdo».

Qoida: agar natija filtrga qarab o‘zgarishi kerak bo‘lsa — o‘lchov. Agar bu qatorning doimiy xususiyati bo‘lsa — ustun. Ortiqcha hisoblangan ustunlar modelni og‘irlashtiradi.

Filtr konteksti

DAX’ni tushunishning kaliti — kontekst. Bitta o‘lchov formulasi jadvalning har bir katagida turli natija beradi, chunki har bir katakda filtrlar boshqacha: bir katakda «Toshkent, mart», boshqasida «Samarqand, aprel». Siz formulani bir marta yozasiz, Power BI uni har bir kontekstda qo‘llaydi.

Asosiy o‘lchovlar

Avval oddiy bazaviy o‘lchovlarni yarating va qolganlarini ular ustiga quring:

• Jami savdo — sotuv summasi yig‘indisi
• Buyurtmalar soni — noyob buyurtmalar soni
• O‘rtacha chek — jami savdo bo‘lingan buyurtmalar soni
• Tannarx va yalpi foyda

Bo‘lishda nolga bo‘lish xatosidan qochish uchun DIVIDE funksiyasidan foydalaning — u maxraj nol bo‘lganda bo‘sh natija qaytaradi.

CALCULATE

CALCULATE — DAX’ning eng muhim funksiyasi. U o‘lchovni o‘zgartirilgan filtrlar bilan hisoblaydi. Misollar:

• Faqat onlayn kanal bo‘yicha savdo
• Barcha filiallar bo‘yicha jami — filial filtrini olib tashlab, ulushni hisoblash uchun
• O‘tgan yilning shu davri bo‘yicha savdo

Vaqt bo‘yicha taqqoslash

O‘tgan oy, o‘tgan yil, yil boshidan jami kabi hisoblar uchun modelda alohida sana jadvali bo‘lishi shart:

• Uzluksiz kunlar, bo‘shliqsiz
• Yil, chorak, oy, hafta ustunlari
• Sana jadvali sifatida belgilangan
• Sotuvlar jadvali bilan sana bo‘yicha bog‘langan

Shundan keyin vaqt intellekti funksiyalari to‘g‘ri ishlaydi.

Ko‘p uchraydigan xatolar

• Jamida noto‘g‘ri natija. Qatorlar to‘g‘ri, «Jami» qatori esa g‘alati — o‘lchov jami kontekstida boshqacha ishlaydi. Formulani jami darajasida alohida tekshiring.
• Foizlarni yig‘ish. Filiallar foizini qo‘shib bo‘lmaydi — foiz har doim jamlangan son va maxrajdan hisoblanadi.
• Ikki tomonlama bog‘lanishlar. Filtrlar kutilmagan yo‘nalishda o‘tadi va raqamlar o‘zgaradi.
• Sana jadvalisiz vaqt funksiyalari. Natija bo‘sh yoki noto‘g‘ri.

Tartib va nomlash

• O‘lchovlarni alohida bo‘sh jadvalga yoki papkalarga yig‘ing
• Nomlar biznes tilida: «Savdo, so‘m», «O‘sish, o‘tgan yilga nisbatan»
• Har bir o‘lchovga izoh yozing: nima hisoblaydi va qanday cheklovi bor
• Bitta ko‘rsatkich — bitta o‘lchov, nusxalar yo‘q

Raqamlarni tekshirish

Yangi o‘lchovni oddiy jadval vizualida bir nechta kesimda ko‘ring va manba tizimdagi raqamlar bilan solishtiring. Grafikka qo‘yishdan oldin jadvalda tekshirish xatoni tezroq ko‘rsatadi.