Server ishlamay qoldi: birinchi daqiqalarda nima qilish va to‘xtashlar xavfini qanday kamaytirish

Ertalab xodimlar 1C’ga kira olmayapti, sayt ochilmayapti, Telegram guruhida savollar ko‘payib bormoqda. Bu vaziyatda eng muhim narsa — xotirjam va tartibli harakat. Quyida server to‘xtaganda nima qilish kerakligi va keyingi safar bunday holatni qanday kamroq uchratish haqida.

Birinchi daqiqalar

1. Muammo ko‘lamini aniqlang — bitta xizmat ishlamayaptimi yoki butun server; hammada yoki faqat ba’zi foydalanuvchilarda; ofisda yoki tashqaridan ham
2. Javobgarni belgilang — kim muammoni hal qilyapti, kim muloqot qilyapti
3. Xabar bering — xodimlarga va kerak bo‘lsa mijozlarga qisqa xabar: nima ishlamayapti, ustida ishlanmoqda, keyingi yangilanish qachon
4. O‘zgarishlarni qayd eting — har bir harakat va uning vaqtini yozib boring, bu keyin tahlil uchun kerak

Shoshilib serverni qayta ishga tushirish ba’zan yordam beradi, lekin sabab haqidagi ma’lumotni yo‘qotishi mumkin. Imkon bo‘lsa, avval jurnallar va holatni saqlab qoling.

Sababni qidirish

Tekshiruv ketma-ketligi:

• Elektr va uskunalar — server yoqilganmi, ko‘rsatkichlar qanday, UPS holati
• Tarmoq — server tarmoqqa ulanganmi, boshqa qurilmalar ishlayaptimi, provayder bilan aloqa bormi
• Resurslar — disk to‘lganmi, xotira tugaganmi, protsessor yuklamasi
• Xizmatlar — kerakli dastur va ma’lumotlar bazasi ishlayaptimi
• Oxirgi o‘zgarishlar — yangilanish, sozlama o‘zgarishi, yangi dastur o‘rnatilganmi
• Xavfsizlik — shifrlangan fayllar, notanish jarayonlar, g‘alati foydalanuvchilar

Oxirgi o‘zgarish — eng ko‘p uchraydigan sabablardan biri. Shuning uchun o‘zgarishlar jurnalini yuritish muhim.

Shifrlovchi virus belgilari bo‘lsa

Fayllar g‘alati kengaytmalar bilan, papkalarda to‘lov talabi yozilgan matn — bu xavfsizlik hodisasi. Serverni tarmoqdan uzing, boshqa kompyuterlarni tekshiring, zaxira nusxalarga kirishni himoyalang va mutaxassislarni jalb qiling. Qaror qabul qilishdan oldin rahbariyat va kerak bo‘lsa yuristlar bilan maslahatlashing.

Tiklash

Sabab topilgach, xizmatni tiklang va ishlashini tekshiring: foydalanuvchilar kira olayaptimi, ma’lumotlar to‘g‘rimi, integratsiyalar ishlayaptimi. Agar server tiklanmasa, zaxira nusxadan boshqa uskunada yoki bulutda ishga tushirish rejasi kerak bo‘ladi. Xodimlarga muammo hal qilinganini xabar bering.

Hodisadan keyingi tahlil

Bir-ikki kun ichida qisqa tahlil o‘tkazing — aybdor qidirmasdan:

• nima bo‘ldi va qachon;
• qanday aniqlandi;
• nima tiklashni sekinlashtirdi;
• qanday choralar takrorlanishning oldini oladi.

Har bir chora uchun mas’ul va muddat belgilansin.

Oldini olish

1. Monitoring — disk, xotira, xizmatlar holati; muammo to‘xtashga aylanmasdan oldin ogohlantirish
2. Zaxira nusxalar — muntazam, alohida joyda, tiklash sinab ko‘rilgan
3. UPS va elektr himoyasi
4. Yangilanishlar — rejali, avval test muhitida
5. O‘zgarishlar jurnali
6. Zaxiralash — muhim xizmatlar uchun ikkinchi server yoki bulutli zaxira
7. Hodisaga javob berish rejasi — kontaktlar, ketma-ketlik, kim qaror qabul qiladi

Tashqi mutaxassis bilan ishlash

Agar IT xizmati autsorsingda bo‘lsa, shartnomada favqulodda holatlarda javob berish tartibi va kontaktlar aniq yozilsin. Shoshilinch holatda kimga qo‘ng‘iroq qilishni hamma bilsin.