Ma’lumotlar bazasini himoyalash: kirishlar, shifrlash va audit

Saytning ko‘rinishi buzilsa, bu yoqimsiz. Ma’lumotlar bazasi sizib chiqsa, bu jiddiy hodisa: mijozlar, buyurtmalar, to‘lovlar, xodimlar haqidagi ma’lumot. Bazalar hujumchilar uchun asosiy nishon, shuning uchun ularni himoyalash alohida e’tiborni talab qiladi.

Tarmoqdan kirishni cheklash

Eng ko‘p uchraydigan va eng xavfli xato — baza porti internetga ochiq. Skanerlar bunday bazalarni tez topadi.

• Bazaga faqat ilova serverlari va ma’lum administrator manzillaridan kirish
• Administratorlar uchun — VPN yoki himoyalangan oraliq server orqali
• Xavfsizlik devori qoidalari va bazaning o‘z ulanish sozlamalari ikkalasi ham
• Bazalar alohida tarmoq segmentida

Hisoblar va huquqlar

• Har bir ilova uchun alohida hisob — faqat kerakli jadvallarga va amallarga
• Hisobotlar uchun faqat o‘qish huquqi
• Administrator hisobi kundalik ish uchun ishlatilmaydi
• Dasturchilar ishchi bazaga to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirmaydi yoki faqat o‘qish huquqi bilan va asoslangan holda
• Standart hisoblar o‘chirilgan yoki paroli almashtirilgan
• Ishdan ketgan xodimlar va eski ilovalar hisoblari o‘chiriladi

Shifrlash

Uzatishda. Ilova va baza o‘rtasidagi ulanish shifrlangan, ayniqsa ular turli serverlarda yoki bulutda bo‘lsa.

Saqlashda. Disk yoki baza darajasida shifrlash — serverning diski yoki zaxira nusxasi o‘g‘irlansa ham ma’lumot o‘qilmaydi.

Alohida maydonlar. Ayniqsa maxfiy ma’lumot — pasport raqamlari, tibbiy ma’lumotlar — ilova darajasida qo‘shimcha shifrlanishi mumkin. Parollar esa umuman shifrlanmaydi, balki maxsus algoritmlar bilan xeshlanadi.

Shifrlash kalitlarini baza bilan bir joyda saqlamang.

Zaxira nusxalar himoyasi

Zaxira nusxa — bazaning to‘liq nusxasi va uni himoyalash ham bazaning o‘zidek muhim:

• Shifrlangan
• Kirish cheklangan
• Asosiy tizimdan ajratilgan joyda — shifrlovchi dasturlar ularga yetib bormasligi uchun
• Tiklash muntazam sinalgan

Sizib chiqish ba’zan ishchi bazadan emas, ochiq joyda unutilgan zaxira faylidan boshlanadi.

Audit jurnallari

• Kim, qachon va qaysi hisobdan ulandi
• Muvaffaqiyatsiz kirish urinishlari
• Huquqlar va tuzilma o‘zgarishlari
• Katta hajmdagi eksportlar va maxfiy jadvallarga so‘rovlar

Jurnallar bazadan tashqarida saqlansin — hujumchi ularni o‘chira olmasligi uchun — va shubhali faollik haqida ogohlantirish sozlansin.

Test va ishlab chiqish bazalari

Dasturchilar uchun ishchi bazaning to‘liq nusxasini berish — keng tarqalgan xato. Test bazalari odatda kamroq himoyalangan. Yechim:

• Shaxsiy ma’lumotlarni anonimlashtirish yoki soxta ma’lumot bilan almashtirish
• Test muhitini ishchi muhitdan ajratish

Yangilanishlar va sozlamalar

Baza dasturiy ta’minotining xavfsizlik yangilanishlarini kuzating va o‘rnating. Keraksiz funksiyalar va kengaytmalarni o‘chiring. Ishlab chiqaruvchining xavfsiz sozlash bo‘yicha tavsiyalaridan foydalaning.

Tekshiruv ro‘yxati

• Baza internetdan ko‘rinmaydi
• Har ilova va har odam uchun alohida hisob, minimal huquqlar
• Uzatish va saqlash shifrlangan
• Zaxiralar shifrlangan, ajratilgan, tiklash sinalgan
• Jurnallar yoqilgan va tashqarida saqlanadi
• Test bazalarida haqiqiy shaxsiy ma’lumot yo‘q