1C’ni yangilash: nega kerak, qanchalik tez-tez va qo‘shimchalarni qanday saqlab qolish

1C bilan ishlaydigan kompaniyada yangilash — muntazam texnik ish. Uni chetga surib qo‘yish mumkin, lekin keyinchalik bir nechta relizni birdan o‘rnatishga to‘g‘ri keladi va xato ehtimoli oshadi.

Yangilash nima uchun kerak

• Qonunchilikdagi o‘zgarishlar. Soliq stavkalari, hisobot shakllari, hujjat talablari o‘zgarganda konfiguratsiya ham yangilanadi.
• Xatolarni tuzatish. Har bir relizda oldingi versiyadagi kamchiliklar bartaraf etiladi.
• Platforma mosligi. Konfiguratsiyaning yangi versiyalari platformaning eskirgan versiyasida ishlamasligi mumkin.
• Yangi imkoniyatlar. Hisobotlar, integratsiyalar, qulayroq interfeys.

Ikki xil yangilash

1C’da ikki narsa yangilanadi va ularni farqlash kerak:

1. Platforma — «1C:Korxona» dasturining o‘zi (masalan, 8.3 ning yangi yig‘ilishi). U kompyuterlarga yoki serverga o‘rnatiladi.
2. Konfiguratsiya — buxgalteriya, savdo, ish haqi kabi amaliy yechim. U ma’lumotlar bazasining ichida yangilanadi.

Konfiguratsiya relizi qaysi platforma versiyasini talab qilishi reliz tavsifida yoziladi. Avval shuni tekshiring.

Qanchalik tez-tez yangilash

Qat’iy qoida yo‘q, lekin amaliy yondashuv quyidagicha:

• hisobot topshirish davridan oldin — majburiy, chunki yangi shakllar shu paytda chiqadi;
• buxgalteriya va ish haqi konfiguratsiyalarini — reliz chiqqanidan keyin, bir-ikki hafta kutib, boshqalarda xato chiqmaganini ko‘rib;
• ko‘p relizni o‘tkazib yubormaslik — ketma-ketlik buzilsa, oraliq versiyalarni ham o‘rnatishga to‘g‘ri keladi.

O‘zgartirilgan konfiguratsiya: asosiy xavf

Agar dasturchi konfiguratsiyaning o‘ziga o‘zgartirish kiritgan bo‘lsa, avtomatik yangilash ishlamaydi. Yangilashda standart va o‘zgartirilgan kod taqqoslanadi va qo‘lda birlashtiriladi. Bu vaqt talab qiladi va har safar xato chiqishi mumkin.

Shuning uchun hozirgi amaliyot — qo‘shimchalarni kengaytmalar (rasshireniya) orqali qilish. Kengaytma asosiy konfiguratsiyani buzmaydi, yangilashda u alohida qoladi va faqat moslikni tekshirish kerak bo‘ladi. Agar bazangizda o‘zgartirishlar «ichkariga» yozilgan bo‘lsa, ularni bosqichma-bosqich kengaytmalarga ko‘chirishni rejalashtiring.

Yangilashdan oldin tekshiruv ro‘yxati

• Bazaning to‘liq zaxira nusxasi (dt-fayl yoki SQL zaxirasi) olingan va u ochilishi tekshirilgan
• Barcha foydalanuvchilar dasturdan chiqqan, yangilash vaqti oldindan e’lon qilingan
• Reliz tavsifi o‘qilgan: qaysi platforma kerak, qaysi oraliq relizlar majburiy
• O‘zgartirishlar ro‘yxati bor: qaysi hisobot va hujjatlar standartdan farq qiladi
• Avval bazaning nusxasida sinab ko‘rilgan

Yangilashdan keyin nimani tekshirish

1. Dastur xatosiz ishga tushadimi, yangilashni qayta ishlash jarayoni tugadimi
2. Asosiy hujjatlar yaratiladi va o‘tkaziladimi: sotuv, kirim, to‘lov
3. Qo‘shimcha hisobotlar va tashqi ishlov berishlar ishlaydimi
4. Integratsiyalar: sayt, bank-mijoz, kassa, Telegram-bot bilan almashinuv
5. Oy yopish yoki sinov hisoboti to‘g‘ri raqam beradimi

Ko‘p uchraydigan xatolar

• Zaxira nusxasiz yangilash — muammo chiqsa, orqaga qaytish imkoni yo‘q
• Ish kuni o‘rtasida, foydalanuvchilar ishlab turganda yangilash
• O‘zgartirilgan konfiguratsiyani «majburan» yangilash va qo‘shimchalarni yo‘qotish
• Platformani yangilab, server va mijoz kompyuterlaridagi versiyalarni moslamaslik

Kim bajarishi kerak

Standart, o‘zgartirilmagan bazani tajribali foydalanuvchi ham yangilay oladi. Kengaytmalar, integratsiyalar va o‘zgartirilgan kod bo‘lsa — buni 1C dasturchisiga topshirgan ma’qul. Yangilash jadvali va mas’ul shaxsni yozib qo‘ysangiz, bu ish favqulodda holatdan oddiy rejali amalga aylanadi.