1C va sun’iy intellekt: hisob tizimiga qaysi vazifalarni topshirsa bo‘ladi

1C’ning o‘zi «aqlli» tizim emas: u qoidalar bo‘yicha hisob yuritadi. Lekin unda yillar davomida to‘plangan hujjatlar, tovarlar, mijozlar va harakatlar bor. Sun’iy intellekt shu ma’lumotlar ustida ishlaydigan qo‘shimcha qatlam sifatida foydali.

1. Birlamchi hujjatlarni tanib olish

Ko‘pincha birinchi bo‘lib sinab ko‘riladigan vazifa. Yetkazib beruvchidan kelgan hisob-faktura, yuk xati yoki dalolatnomaning skani yoki rasmi SI modeliga beriladi, u rekvizitlar, tovar qatorlari, miqdor va summalarni ajratib oladi, 1C’da esa hujjat qoralamasi yaratiladi. Buxgalter faqat tekshiradi va o‘tkazadi.

Muhim nuqta: tovar nomlari yetkazib beruvchida bir xil, sizda boshqacha yozilgan bo‘ladi. Moslashtirish jadvalini (yetkazib beruvchi nomi — sizning nomenklatura) yuritish kerak, aks holda har safar qo‘lda tanlash qoladi.

2. Nomenklatura va ma’lumotnomalarni tartiblash

Ko‘p bazalarda bir tovar uch xil nom bilan kiritilgan, kontragentlar takrorlangan, guruhlar aralashgan. SI quyidagilarda yordam beradi:

• o‘xshash nomlarni topib, dublikat nomzodlari ro‘yxatini tuzish;
• tovarlarni tavsifi bo‘yicha guruhlarga ajratish taklifi;
• nomlarni yagona shablonga keltirish (brend, model, o‘lcham).

Birlashtirish qarorini baribir odam qabul qiladi — SI faqat ro‘yxatni tayyorlaydi.

3. Talab prognozi va xaridlar

Savdo tarixi 1C’dan olinib, mavsumiylik va aksiyalarni hisobga olgan holda prognoz qilinadi. Natija 1C’ga «tavsiya etilgan buyurtma» sifatida qaytadi. Bu klassik mashinali o‘qitish vazifasi, u yetarlicha uzun va toza savdo tarixini talab qiladi.

4. Ma’lumotlarga oddiy tilda savol berish

Rahbar «o‘tgan oyda qaysi mijozlar xaridni kamaytirdi?» deb yozadi, tizim 1C’dan kerakli ma’lumotni olib, javob beradi. Bunday yechimda SI to‘g‘ridan-to‘g‘ri bazaga kirmaydi: oraliq qatlam faqat ruxsat etilgan hisobot va so‘rovlarni bajaradi.

Texnik jihatdan qanday ulanadi

• HTTP-servislar va OData orqali 1C ma’lumotlarni tashqi servisga beradi va undan natija qabul qiladi
• Oraliq servis (odatda alohida dastur) SI modeliga so‘rov yuboradi, javobni tekshiradi va 1C formatiga keltiradi
• Navbat va jurnal — har bir so‘rov va natija qayd etiladi, xato bo‘lsa qayta ishlanadi

1C ichidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri tashqi SI servisiga murojaat qilish ham mumkin, lekin oraliq servis xavfsizlik va nazoratni osonlashtiradi.

Nimalarga ehtiyot bo‘lish kerak

• Maxfiylik. Moliyaviy va shaxsiy ma’lumotlar qaysi servisga va qaysi mamlakatdagi serverlarga yuborilayotganini aniqlang. Kerak bo‘lsa, ma’lumotlarni anonimlashtiring yoki modelni o‘z serveringizda ishlating.
• Avtomatik o‘tkazish yo‘q. SI yaratgan hujjat qoralama bo‘lib qolishi, o‘tkazishni esa xodim tasdiqlashi kerak.
• Sifatni o‘lchash. Pilotda nechta hujjat to‘g‘ri tanilgani va qancha tuzatish kerak bo‘lganini hisoblang.

Nimadan boshlash

Bitta hujjat turi va bitta bo‘lim bilan pilot: masalan, eng ko‘p keladigan yetkazib beruvchilarning hisob-fakturalari. Bir oy ishlatib, tejalgan vaqt va xatolar sonini solishtiring. Natija ijobiy bo‘lsa, boshqa hujjat turlariga kengaytiring.