To‘lov qabul qilish API: sayt va ilovada onlayn to‘lovni ulash

Onlayn to‘lovni qabul qilish uchun sayt, mobil ilova yoki bot to‘lov tizimi bilan API orqali bog‘lanadi. O‘zbekistonda keng tarqalgan to‘lov tizimlari — Payme, Click va boshqalar, shuningdek banklarning internet-ekvayring xizmatlari. Ularning har biri o‘z API’siga ega, lekin umumiy mantiq o‘xshash.

Ulanishdan oldin

• To‘lov tizimi bilan shartnoma va merchant (sotuvchi) sifatida ro‘yxatdan o‘tish
• Sinov muhiti uchun kirish ma’lumotlari va kalitlar
• Texnik hujjatlar
• Fiskal chek talablarini aniqlash — onlayn to‘lovlar uchun ham chek talab qilinishi mumkin

Ikki asosiy sxema

1. To‘lov sahifasiga yo‘naltirish. Sizning tizimingiz to‘lov yaratadi va mijozni to‘lov tizimi sahifasiga yuboradi. Mijoz karta ma’lumotlarini o‘sha yerda kiritadi. Karta ma’lumotlari sizning serveringizga umuman tegmaydi — bu xavfsizlik nuqtai nazaridan eng oddiy variant.

2. To‘lov tizimi sizning serveringizga murojaat qiladi. Ba’zi mahalliy to‘lov tizimlarida merchant o‘z serverida maxsus endpoint ochadi, to‘lov tizimi esa unga so‘rovlar yuboradi: buyurtma mavjudmi va summasi to‘g‘rimi, tranzaksiya yaratildi, to‘lov bajarildi, bekor qilindi. Masalan, Payme’ning merchant API’si va Click’ning tayyorlash va yakunlash so‘rovlari shu mantiq bo‘yicha ishlaydi. Aniq metodlar, formatlar va imzo qoidalari har bir tizimning rasmiy hujjatlarida keltirilgan.

To‘lov holatlari

Sizning tizimingizda har bir to‘lov holatlar bo‘yicha harakatlanadi:

1. Yaratildi — mijoz to‘lovga yuborildi
2. Kutilmoqda — to‘lov tizimi tranzaksiyani yaratdi
3. To‘landi — tasdiq olindi
4. Bekor qilindi yoki muvaffaqiyatsiz
5. Qaytarildi — to‘liq yoki qisman

Buyurtma faqat «To‘landi» holatida bajarishga beriladi.

Asosiy tekshiruvlar

• Summa. To‘lov tizimi so‘ragan summa buyurtma summasiga aniq mos kelishi kerak. Summa birligiga e’tibor bering — ba’zi API’lar summani tiyinda kutadi.
• Buyurtma holati. Allaqachon to‘langan yoki bekor qilingan buyurtma uchun yangi to‘lov qabul qilinmaydi.
• Takroriy so‘rovlar. Bir xil tranzaksiya haqidagi so‘rov ikki marta kelishi mumkin — u ikki marta hisobga olinmasligi kerak.
• Imzo yoki avtorizatsiya. So‘rov haqiqatan to‘lov tizimidan kelganini tekshirish.
• Vaqt. Tranzaksiya muddati o‘tganda uni to‘g‘ri bekor qilish.

Xavfsizlik

• Karta ma’lumotlari hech qachon sizning serveringiz orqali o‘tmaydi va saqlanmaydi
• Merchant kalitlari faqat serverda
• To‘lov tasdiqi faqat to‘lov tizimidan, mijozning skrinshoti yoki frontend xabaridan emas
• Barcha so‘rov va javoblar jurnalga yoziladi — nizolarni hal qilish uchun
• Endpoint faqat HTTPS orqali

Sinov

Sinov muhitida barcha ssenariylarni o‘tkazing: muvaffaqiyatli to‘lov, yetarli mablag‘ yo‘qligi, mijoz to‘lovni bekor qilishi, takroriy so‘rov, noto‘g‘ri summa, bekor qilish va qaytarish. Ko‘p to‘lov tizimlari ishchi muhitga o‘tishdan oldin integratsiyani o‘zi tekshiradi.

Hisob tizimi bilan bog‘lash

To‘lov hisob tizimi va CRM’ga avtomatik tushishi kerak: kim, qachon, qaysi buyurtma uchun, qaysi tizim orqali. Kunlik solishtirish: to‘lov tizimi hisobotidagi tranzaksiyalar va sizning tizimingizdagi to‘lovlar. Farqlar darhol tekshiriladi.