Bilimlar bazasi boti: kompaniya ma’lumotlarini Telegramda qidirish

Har bir kompaniyada bilimlar to‘planadi: yo‘riqnomalar, qoidalar, mahsulot tavsiflari, narx siyosati, tez-tez uchraydigan muammolar va ularning yechimlari. Ular odatda turli papkalar, chatlar va xodimlarning boshida tarqalgan. Ma’lumot qidiruvchi bot xodimga savolni Telegramda yozib, javobni manba bilan olish imkonini beradi.

Qanday savollar uchun

• «Mijoz tovarni qaytarmoqchi, qanday rasmiylashtiraman?»
• «Bu model qaysi o‘lchamlarda bor?»
• «Ta’tilga ariza qanday yoziladi?»
• «Kassa xato bersa, kimga qo‘ng‘iroq qilish kerak?»
• «Yangi mijoz uchun shartnoma shabloni qayerda?»

Qidiruv turlari

Kalit so‘z bo‘yicha. Bot savoldagi so‘zlarni hujjatlardan qidiradi. Oddiy, lekin so‘zlar mos kelmasa — masalan, xodim «vozvrat» deb yozsa, hujjatda «qaytarish» bo‘lsa — topmaydi.

Ma’no bo‘yicha (semantik). Matnlar vektor ko‘rinishiga aylantiriladi va savolga ma’nosi yaqin parchalar topiladi. Sinonimlar va turli tillardagi so‘zlar bilan yaxshiroq ishlaydi.

SI javobi. Topilgan parchalar asosida til modeli qisqa javob yozadi va manbaga havola beradi. Bu yondashuv RAG (retrieval-augmented generation) deb ataladi. Model faqat topilgan materiallar asosida javob berishi va manbani ko‘rsatishi kerak — shunda xodim tekshira oladi.

Manbalarni tayyorlash

Botning sifati hujjatlar sifatiga bog‘liq:

• eskirgan va takroriy hujjatlarni olib tashlash;
• har bir hujjatga aniq sarlavha va sana;
• uzun hujjatlarni mantiqiy bo‘limlarga bo‘lish;
• ko‘p beriladigan savollar uchun alohida savol-javob ro‘yxati;
• skanerlangan PDF’larni matnga aylantirish.

Qarama-qarshi ma’lumotli ikki hujjat bo‘lsa, bot ikkalasini topadi va xodimni chalg‘itadi.

Kirish huquqlari

Hamma ma’lumot hammaga ochiq emas. Ish haqi qoidalari, moliyaviy hisobotlar, rahbariyat qarorlari faqat ma’lum rollar uchun. Bot foydalanuvchi rolini aniqlab, faqat ruxsat etilgan hujjatlardan qidirishi kerak. Bot faqat kompaniya xodimlari uchun — ro‘yxat yoki taklif bo‘yicha.

Yangilash

Bilimlar bazasi tirik bo‘lishi kerak. Har bir bo‘lim uchun mas’ul tayinlang. Hujjat o‘zgarganda bot indeksi avtomatik yangilansin. Bot javob topa olmagan savollar ro‘yxati — bazaga nima qo‘shish kerakligining eng yaxshi ko‘rsatkichi.

Maxfiylik va SI

SI-model ishlatilsa, kompaniya hujjatlari parchalari model servisiga yuboriladi. Maxfiy ma’lumotlar uchun aniqlang: servis ma’lumotlarni saqlaydimi, qayerda qayta ishlaydi. Kerak bo‘lsa, modelni o‘z serveringizda ishlating.

Natijani baholash

• Savollar soni va qancha javob topildi
• Xodimlar javob ostidagi «foydali / foydali emas» baholari
• Yangi xodimlarning moslashuv davrida bir xil savollar bilan hamkasblarga murojaat kamaydimi

Boshlash

Bitta bo‘lim va uning eng ko‘p so‘raladigan 30–50 ta savolidan boshlang. Javoblarni bo‘lim mutaxassisi tekshirsin. Keyin boshqa bo‘limlarning hujjatlarini qo‘shing.