Chat-bot ishlab chiqish: bosqichlar va buyurtmachidan nima kerak

Chat-bot ishlab chiqish loyihasi kichik ko‘rinadi, lekin unda ham dasturiy ta’minotning barcha bosqichlari bor. Ko‘p botlar ishlamay qolishining sababi texnik emas: kimga va nima uchun kerakligi aniqlanmagan, matnlar yozilmagan, ma’lumotlar qayerdan olinishi o‘ylanmagan.

1. Maqsad va auditoriya

Bot qanday muammoni hal qiladi va kim uchun? Masalan: «menejerlar kuniga ko‘p marta bir xil savollarga javob beradi» yoki «mijozlar buyurtma holatini bilish uchun qo‘ng‘iroq qiladi». Maqsad o‘lchanadigan bo‘lsin: qo‘ng‘iroqlar soni, javob vaqti, bot orqali kelgan buyurtmalar.

2. Ssenariylar

Ssenariy — foydalanuvchi bilan dialogning qadamma-qadam tavsifi. Har bir ssenariy uchun:

• boshlanish nuqtasi: tugma, buyruq, havola;
• bot savollari va foydalanuvchi javob variantlari;
• tekshiruvlar: telefon formati, sana, majburiy maydonlar;
• natija: ariza yaratildi, ma’lumot ko‘rsatildi, operatorga ulandi;
• xato holatlari: foydalanuvchi kutilmagan narsa yozsa.

Ssenariylarni sxema yoki jadval ko‘rinishida tayyorlash dasturchi bilan tushunmovchiliklarni kamaytiradi.

3. Matnlar

Bot xabarlari — mahsulotning bir qismi. Qisqa, aniq va bir uslubda. O‘zbek va rus tillari bo‘lsa, ikkala versiya ham tayyor bo‘lsin. Matnlarni kod ichida emas, tahrirlanadigan joyda saqlash keyinchalik o‘zgartirishni osonlashtiradi.

4. Integratsiyalar

Bot qayerdan ma’lumot oladi va qayerga yuboradi:

• CRM — arizalar va mijozlar;
• hisob tizimi — narxlar, qoldiqlar, buyurtma holati;
• jadval — yozilish uchun bo‘sh vaqtlar;
• to‘lov tizimlari;
• xodimlar uchun bildirishnomalar.

Har bir tizimda API borligini va unga kim kirish berishini oldindan aniqlang.

5. Ishlab chiqish

Dasturchi bot mantiqini, ma’lumotlar bazasini, integratsiyalarni va admin-panelni yaratadi. Admin-panel orqali buyurtmachi matnlar, kataloglar yoki savollarni o‘zi o‘zgartira olishi kerak. Ishlab chiqish odatda qismlarga bo‘linadi va har bir qism namoyish qilinadi.

6. Sinov

• Barcha ssenariylar ichki jamoa tomonidan
• Chegaraviy holatlar: bo‘sh javoblar, ikki marta bosish, uzun matn, rasm o‘rniga matn
• Integratsiyalar haqiqiy yoki sinov ma’lumotlari bilan
• Bir nechta foydalanuvchi bir vaqtda

7. Ishga tushirish va kuzatish

Bot serverga joylanadi, jurnal va xatolar haqida ogohlantirishlar sozlanadi. Birinchi haftalarda foydalanuvchilar qayerda to‘xtab qolayotganini tahlil qiling va ssenariylarni tuzating.

Buyurtmachi tayyorlashi kerak

1. Maqsad va asosiy ssenariylar ro‘yxati
2. Ko‘p beriladigan savollar va javoblar
3. Matnlar yoki ularning qoralamalari
4. Logotip, katalog, narxlar — kerak bo‘lsa
5. Tizimlarga kirish va API hujjatlari
6. Arizalarni qabul qiladigan mas’ul xodim
7. Bot nomi va Telegram’dagi foydalanuvchi nomi

Ko‘p uchraydigan xato

Botga hamma narsani birdaniga yuklash. Birinchi versiya bitta-ikkita asosiy ssenariy bilan chiqsin. Haqiqiy foydalanuvchilar ma’lumotlari keyingi funksiyalar ro‘yxatini sizdan yaxshiroq aytib beradi.