Taksi ilovasi: mijoz, haydovchi va dispetcher

Taksi yoki yuk tashish xizmati uchun ilova eng murakkab mobil loyihalardan biri. Unda geolokatsiya, real vaqt, to‘lovlar va ikki tomonli bozor birlashadi. Mahalliy taksi parki yoki shaharlararo tashish xizmati uchun o‘z tizimini qurishdan oldin uning tarkibini tushunish kerak.

Tizim tarkibi

1. Mijoz ilovasi — manzil kiritish, tarif tanlash, narxni oldindan ko‘rish, haydovchini kuzatish, to‘lov, baholash
2. Haydovchi ilovasi — onlayn holat, buyurtmalarni qabul qilish, navigatsiya, safarni boshlash va tugatish, daromad tarixi
3. Dispetcher paneli — barcha mashinalar xaritada, telefon orqali kelgan buyurtmalarni kiritish, muammolarni hal qilish
4. Server — buyurtmalarni taqsimlash, narx hisoblash, to‘lovlar, hisobotlar

Buyurtmani taqsimlash

Bu tizimning yuragi. Oddiy qoida — eng yaqin bo‘sh haydovchi. Real hayotda qo‘shimcha omillar bor: haydovchi reytingi, avtomobil klassi, haydovchi buyurtmani rad etishi, bir vaqtda bir nechta haydovchiga taklif yuborish. Qoidalar admin panelda sozlanadigan bo‘lishi kerak.

Xarita va narx hisoblash

• Manzillarni qidirish va aniqlash — O‘zbekistondagi manzillar uchun yaxshi ishlaydigan xarita xizmatini tanlang
• Marshrut va masofani hisoblash
• Narx formulasi: tarif, masofa, vaqt, kutish, qo‘shimcha xizmatlar
• Narxni oldindan ko‘rsatish va yakuniy narx o‘rtasidagi farq qoidalari

Xarita xizmatlari so‘rovlar soniga qarab to‘lanishi mumkin — buni xarajatlarda hisobga oling.

Real vaqt

Mijoz haydovchining harakatini xaritada ko‘radi, haydovchi yangi buyurtmani bir necha soniyada oladi. Buning uchun doimiy ulanish (masalan, WebSocket) va haydovchi ilovasining fon rejimida geolokatsiya yuborishi kerak. Fon rejimida ishlash batareya va tizim cheklovlari bilan bog‘liq — bu Android va iOS’da alohida e’tibor talab qiladi.

To‘lov

Naqd, karta, to‘lov ilovalari orqali. Onlayn to‘lovda haydovchi bilan hisob-kitob qanday bo‘lishi — balans, komissiya, pul yechish — biznes model va yurist bilan hal qilinadi.

Xavfsizlik

• Haydovchilarni ro‘yxatdan o‘tkazishda hujjatlarni tekshirish
• Safarni yaqinlarga ulashish imkoni
• Favqulodda tugma yoki dispetcher bilan tez aloqa
• Ikki tomon telefon raqamlarini yashirish — qo‘ng‘iroqlar vositachi raqam orqali

Huquqiy talablar

Taksi faoliyati litsenziya, avtomobil va haydovchilarga talablar bilan tartibga solinadi. Ilova ishga tushirilishidan oldin amaldagi talablarni mutaxassis bilan aniqlang — texnik tizim ularga mos bo‘lishi kerak, masalan, hujjatlar va safar ma’lumotlarini saqlash bo‘yicha.

Birinchi versiya

Bitta shahar, ikki-uch tarif, dispetcher paneli orqali qo‘lda boshqaruv imkoniyati, naqd va bitta onlayn to‘lov usuli. Haydovchilarning birinchi guruhi bilan yopiq sinov — real yo‘llarda va real buyurtmalarda — muammolarni ommaviy ishga tushirishdan oldin topadi.

Tipik xatolar

• Haydovchi ilovasiga e’tibor kam — haydovchilar noqulay ilovadan foydalanmaydi
• Taqsimlash algoritmi sozlanmaydi va qo‘lda o‘zgartirib bo‘lmaydi
• Server yuklamasi tekshirilmagan — eng ko‘p buyurtma bo‘ladigan soatlarda tizim sekinlashadi