Didox API: elektron hujjat aylanishini hisob tizimi bilan qanday bog‘lash

Elektron hisob-fakturalar, dalolatnomalar va shartnomalar O‘zbekistonda kompaniyalarning kundalik ishiga aylangan. Hujjatlar EDO operatori orqali yuboriladi va elektron raqamli imzo bilan imzolanadi. Hujjatlar soni ko‘p bo‘lsa, ularni operator interfeysida qo‘lda yaratish vaqt oladi va xato kiritish xavfini oshiradi. API integratsiyasi bu jarayonni avtomatlashtiradi.

API nima beradi

Didox tashqi tizimlar uchun dasturiy interfeys taqdim etadi. Aniq imkoniyatlar ro‘yxati va formatlar operatorning rasmiy hujjatlarida keltirilgan; odatda integratsiya quyidagilarni qamrab oladi:

• chiquvchi hujjatlarni yaratish va yuborish;
• kiruvchi hujjatlar ro‘yxatini va ularning tarkibini olish;
• hujjat holatini kuzatish: yuborildi, imzolandi, rad etildi;
• kontragent ma’lumotlarini tekshirish;
• imzolash jarayonini tashkil qilish.

Integratsiyani boshlashdan oldin operator bilan bog‘lanib, API’ga kirish shartlari, hujjatlar va test muhiti haqida ma’lumot oling.

Qanday tizimlar bilan bog‘lanadi

1. 1C va boshqa hisob tizimlari — sotuv hujjatidan hisob-faktura avtomatik yaratiladi
2. CRM — bitim yopilganda shartnoma yoki dalolatnoma tayyorlanadi
3. O‘z ERP yoki ombor tizimi — yuk jo‘natilganda hujjatlar shakllanadi
4. Buxgalteriya xizmatlari — bir nechta mijoz kompaniya hujjatlarini markazlashtirilgan boshqarish

Arxitektura

Odatiy yechimda hisob tizimi va operator orasida integratsiya moduli yoki kichik xizmat bo‘ladi. U:

• hisob tizimidan hujjat ma’lumotlarini oladi;
• operator talab qiladigan formatga o‘giradi;
• yuboradi va javobni saqlaydi;
• holatlarni muntazam so‘rab, hisob tizimiga qaytaradi;
• xatolarni jurnalga yozadi va mas’ulga xabar beradi.

Shu oraliq qatlam bo‘lsa, operator API’si yoki hisob tizimi o‘zgarganda faqat bitta joyni yangilash kifoya.

Ma’lumotlarni tayyorlash

Ko‘p xatolar ma’lumot sifati bilan bog‘liq: kontragentning STIR raqami noto‘g‘ri, tovarlar uchun klassifikator kodlari yo‘q, o‘lchov birliklari mos kelmaydi, QQS stavkalari noto‘g‘ri. Integratsiyadan oldin hisob tizimidagi ma’lumotnomalarni tartibga keltiring va hujjat yuborishdan oldin majburiy maydonlarni tekshiradigan qoida qo‘ying.

Imzolash

Elektron imzo kaliti tashkilot rahbari yoki vakolatli shaxsga tegishli. Integratsiya hujjatni tayyorlab, imzolashga yuborishi mumkin, lekin imzo kalitini serverda ochiq saqlash xavfli. Imzolash qanday tashkil qilinishini — mas’ul shaxs interfeysda imzolaydimi yoki maxsus himoyalangan yechim ishlatiladimi — xavfsizlik talablari asosida hal qiling.

Xavfsizlik

• API kirish ma’lumotlarini kodda emas, himoyalangan sozlamalarda saqlang
• Integratsiya uchun alohida foydalanuvchi va minimal huquqlar
• Barcha so‘rov va javoblarni jurnalga yozing, lekin maxfiy ma’lumotlarni yashiring
• Kirish ma’lumotlari bog‘langan xodim ketganda ularni almashtiring

Sinov tartibi

1. Har bir hujjat turini test muhitida yuboring
2. Rad etish, tuzatish va bekor qilish holatlarini sinang
3. Bir hujjat ikki marta yuborilmasligini tekshiring
4. Operator ishlamay qolganda tizim qanday harakat qilishini ko‘ring
5. Ishlab chiqarishga o‘tgandan keyin birinchi haftalarda natijalarni qo‘lda solishtiring

Qo‘llab-quvvatlash

Operator formatlar va API’ni yangilab turadi. Integratsiya uchun mas’ul shaxs operatorning texnik xabarnomalarini kuzatsin va o‘zgarishlarni oldindan sinab ko‘rsin.