Ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish: operatsiyalar hisobi va nazorat

Ishlab chiqarishni avtomatlashtirish ikki darajada bo‘ladi. Birinchisi — texnologik: stanoklar, konveyerlar, robotlar. Ikkinchisi — boshqaruv: buyurtmalar, rejalar, operatsiyalar hisobi, materiallar, sifat. Bu maqola ikkinchi daraja haqida — u har qanday hajmdagi korxona uchun dolzarb.

Jarayon zanjiri

Odatiy zanjir: buyurtma → reja → materiallarni berish → operatsiyalar → sifat nazorati → tayyor mahsulot ombori → jo‘natish. Avtomatlashtirishdan oldin shu zanjirni o‘z korxonangiz uchun chizing va har bir bo‘g‘inda ma’lumot qayerda va qanday ko‘rinishda paydo bo‘lishini yozing.

Buyurtmalar va rejalashtirish

Savdo bo‘limi buyurtmani tizimga kiritadi, ishlab chiqarish uni ko‘radi va rejaga qo‘shadi. Asosiy foydasi — savdo «buyurtma qachon tayyor bo‘ladi?» degan savolga sexga qo‘ng‘iroq qilmasdan javob beradi. Rejada uskunalar va xodimlar quvvati hisobga olinsa, va’da qilingan muddatlar realroq bo‘ladi.

Operatsiyalar hisobi

Har bir operatsiyaning boshlanishi va tugashi qayd etiladi. Usullar:

• ish joyidagi planshet yoki terminal;
• buyurtma varaqasidagi shtrix-kodni skanerlash;
• uskunadan avtomatik signal, agar imkoniyat bo‘lsa.

Natijada buyurtma qaysi bosqichda ekani, qayerda navbat to‘planayotgani va operatsiya qancha vaqt olgani ko‘rinadi.

Xomashyo sarfi

Materiallar sexga buyurtma bo‘yicha beriladi, sarf esa normaga nisbatan qayd etiladi. Normadan oshgan sarf sabab bilan belgilanadi: brak, sozlash, material sifati. Shu ma’lumot tannarxni aniq hisoblash va isrofni kamaytirish uchun asos.

Sifat nazorati

• Nazorat nuqtalari: kirish nazorati, operatsiyalararo, yakuniy
• Tekshiruv natijalari va o‘lchovlar tizimga kiritiladi
• Brak sababi va mas’ul uchastka qayd etiladi
• Partiyalar bo‘yicha kuzatuv: muammo topilsa, qaysi xomashyo va smena ekani aniq

Uskunalar

Uskunalar ish vaqti, to‘xtashlar va ularning sabablari, rejali texnik xizmat. Hatto qo‘lda kiritilgan to‘xtash sabablari ham bir necha oyda eng katta yo‘qotishlar qayerda ekanini ko‘rsatadi.

Ishbay ish haqi

Operatsiyalar hisobi bo‘lsa, ishbay ish haqi avtomatik hisoblanadi: kim qaysi operatsiyani qancha bajardi. Bu nizolarni kamaytiradi va hisobchining ishini yengillashtiradi.

Qaysi jarayondan boshlash

Eng ko‘p tartibsizlik qayerda ekanini aniqlang:

1. Muddatlar buzilsa — buyurtmalar va rejalashtirish
2. Tannarx noaniq bo‘lsa — xomashyo sarfi
3. Brak ko‘p bo‘lsa — sifat nazorati
4. Ish haqi bo‘yicha nizolar bo‘lsa — operatsiyalar hisobi

Bitta jarayon va bitta uchastka bilan boshlang, natijani o‘lchang va keyin kengaytiring. Sexda kiritish iloji boricha oddiy bo‘lishi kerak — bir-ikki tugma yoki skanerlash. Murakkab shakllar bo‘lsa, xodimlar ma’lumotni kiritmaydi va tizim bo‘sh qoladi.

Usta va brigadirlarni loyihaga boshidan jalb qiling: ular qaysi ma’lumot haqiqatan kerakligini va qaysi biri faqat qog‘oz to‘ldirish uchun ekanini yaxshi biladi. Birinchi oyda kiritilgan ma’lumotlarni ular bilan birga ko‘rib chiqing — xatolar va noqulayliklar shu suhbatlarda topiladi.